تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی لاشارwww.lasharnews.ir - تصاویری واقعی از سرزمین افسانه‌ها

پایگاه اطلاع رسانی لاشارwww.lasharnews.ir
 

کد متحرک کردن عنوان وب

اسپكه؛ سرزمین قاب‌های عجیب
سكوت. این صدا را در همه جای سیستان و بلوچستان می‌شود شنید. به تعبیری می‌شود گفت سیستان و بلوچستان شهر سكوت است؛ سكوتی عمیق و پر از حرف. مردمانش آنقدر آرامند و با چشمان‌شان گفت‌وگو می‌كنند كه نیازی به فریاد و پر حرفی ندارند. ماشین از جاده نیك‌شهر می‌پیچد در خیابان اصلی «اسپكه». پنداری دنیای دیگری خودش را توی قاب پنجره ماشین جا می‌دهد. آدم‌ها گویی مسخ، آرام، در سكوتی وهمناك راه می‌روند. ماشین توی دست اندازهای خیابان پیش می‌رود. زنی كنار خیابان كودكش را روی زمین نشانده، نگاهش به ناكجایی در انتهای خیابان است و از خرده‌های پفك توی دامنش در دهان كودك می‌ریزد و كودك سرگرم خرده‌های پفك كف پیاده‌روست و هیچ منعی هم نمی‌بیند برای خوردن خوراكی كودكانه آلوده‌ای كه از زمین برمی‌دارد. اسپكه گویی دنیایی دیگر است. صدا ندارد. سكوت حكمرانی می‌كند. شاید هم با این‌همه تصویر گوش‌ها دیگر صدایی نمی‌شنوند. تصویرها ولی پر از فریادند. زنی تكیه زده به پایه زردرنگ صندوق آبی كنار خیابان و از آفتاب گرم بلوچستان به سایه بلند بالای صندوق پناه برده. گودی دستش را بی‌رمق و خسته به سوی هر عابری بلند می‌كند. آن‌سوتر روی سكوی ورودی مغازه زنان پابرهنه با لباس‌های مندرس راه خریداران سوپرماركت را می‌بندند و تا دست‌شان از اسكناس و سكه‌ای پر نشود پای مشتری‌های مغازه را رها نمی‌كنند. سر كه می‌چرخانی گمان می‌بری كه در میان لوكیشین فیلمبرداری فیلمسازی هستی كه می‌خواهد با فیلمش سیاه‌نمایی كند و تصویری اغراق شده از فقر به بیننده نشان دهد. انگار همه‌چیز در این خیابان كوتاه و شلوغ در یك كابوس نفسگیر اتفاق می‌افتد؛ كابوسی كه خواب را می‌رباید و مجالی به رویا نمی‌دهد.
بهداری اسپكه روز شلوغی را آغاز نكرده. كارگران در حال كار در ساختمان نوساز بهداری‌اند، پزشك شیفت می‌گوید: «این ساختمان ده سالی می‌شود در حال ساخت است.» زنان توی حیاط بهداری روی پاهای‌شان نشسته‌اند و گفت‌وگو می‌كنند. اتاق انتظار خالی است. صندلی‌ها پشت هم ردیف شده‌اند رو به دیواری كه رویش چند در چوبی قدیمی است. زنی كودكش را در آغوش گرفته و آمده تا دكتر مداوایش كند. چشمان پسرك سیه چرده، پر از رنگ سرمه است. سوءتغذیه! این نخستین چیزی است كه حتی بدون هیچ تخصصی با دیدن چهره كودك می‌شود تشخیص داد. پزشك بهداری می‌گوید: « غالبا سوءتغذیه دارن. هنوز
با همون سبك و سیاق پدرانشون زندگی می‌كنن. تقریبا همه مردم مشكلات گوارشی و زخم معده دارن. دلیلش هم برمی‌گرده به سبك زندگی شون. همه با هم از یك ظرف غذا می‌خورن.
یكسری‌هاشون هنوز از قاشق استفاده نمی‌كنن. مثل قدیما با دست غذا می‌خورن. همین باعث میشه بیماری زود تو خونه شیوع پیدا كنه. خیلی به بهداشتشون اهمیت نمی‌دن. بیماری انگلی خیلی زیاده. آب آشامیدنی خیلی در دسترسشون نیست  و همین مشكلات گوارشی شون رو تشدید می‌كنه.»
حال مردم اسپكه را از پزشك بهداری می‌پرسیم كه از شهری در شمال غرب آمده تا در
جنوب شرق به هموطنانش خدمت كند؛ آن هم نه به اجبار و برای گذراندن طرح كه به انتخاب خود. نگران است، می‌گوید سال‌ها برای اصلاح فرهنگ بهداشتی مردم تلاش شده، اما هنوز مشكلات وجود دارد. تغییر این فرهنگ كار ساده‌ای نیست، چرا كه بهداری امكانات كافی ندارد: «چند ساله ما اجازه توزیع وسایل پیشگیری از بارداری نداریم. در صورتی كه اینجا به‌شدت نیاز به كنترل جمعیت داره. شاید یكی از تغییرات مثبتی كه تو این چند سال اتفاق افتاده این باشه كه هیچ زایمانی دیگه تو خونه انجام نمیشه و بدون استثنا همه میرن بیمارستان برای زایمان. این تا حدی برای ما جای امیدواری داره. اما ازدواج تو سنین پایین هنوز هم نگران‌كننده است. خانم ٣٠ ساله اینجا داریم كه نوه داره. ازدواج كودكان و بارداری در سنین پایین خیلی زیاد است در صورتی كه مادر تغذیه درست نداره، بارداری‌های پیاپی، در حالی كه نه امكانات بهداشتی كافی هست نه تغذیه درستی دارن.. هستن كسایی كه ماهی یك میلیون یارانه می‌گیرن. یك مرد چند تا زن داره و چندین بچه.» پیرزن، زن جوانی كه همراه دارد را به دنبالش می‌كشد و آرام و خمیده دستان چروكیده‌اش را از زیر چادر بیرون می‌آورد و بی‌رمق توی حرف دكتر می‌پرد و زیر لب سوالی از پزشك می‌پرسد و پزشك ارجاعش می‌دهد به داروخانه و شروع می‌كند به گفتن ماجرایی كه او را به عنوان پزشك شگفت‌زده كرده: «یك خانمی اومد برای ویزیت. حالش اصلا خوب نبود. هرچی اصرار كردم دیدم روی صندلی نمی‌شینه، فقط می‌گفت درد دارم یه مسكن بهم بده. این خانم دو ماه قبل زایمان كرده بود، خود ما فرستادیمش بیمارستان برای زایمان. با علایمی كه دیدم فكر كردم خونریزی زنانه داره، به یكی از همكاران خانم گفتم در مورد مشكلش صحبت كنه، یك تعدادی از خانمها هنوز با پزشك آقا راحت نیستن. خونریزی شدید داشت و بعد از اینكه آزمایش گرفتیم متوجه شدیم دو ماهه بارداره. یعنی فردای زایمان آخرش دوباره باردار شده بود. من به عنوان پزشك چنین موردی رو نه تو كتاب‌ها خوندم نه جایی شنیدم. اما اینجا اتفاق افتاده. چنین مواردی متاسفانه كم هم نیست و تلاش ما برای فرهنگ‌سازی برای تنظیم خانواده هم بی‌نتیجه‌ست.»
پزشك بهداری در مورد خدمات به بیماران می‌گوید: «یكی از چالش‌های ما اینجا اینه كه مردم آزمایش‌هایی كه براشون می‌نویسیم رو انجام نمی‌دن، چون پول ندارن، همین روند تشخیص بیماری‌ها رو به تعویق می‌اندازه، ما تا متوجه نشیم مشكل بیمار چی هست كه نمی‌تونیم درمانش كنیم. البته برای بعضی از افراد انجام آزمایش‌ها رایگان است، مثل مادران باردار و افرادی كه كارت كمیته امداد دارن و بیماران خاص، اما. پوشش بیمه‌ای خوبی داریم تو منطقه اما متاسفانه فرهنگ استفاده از دفترچه بیمه هنوز جا نیفتاده. تو خانواده همه دفترچه بیمه دارن، اما هیچ كس با دفترچه خودش نمیاد دكتر، ما هم برای اینكه یاد بگیرن از دفترچه خودشون استفاده كنن، دفترچه دیگران رو ازشون قبول نمی‌كنیم.» ویزیت بهداری اسپكه برای بیمه‌شدگان ٥٠٠ تومان و برای كسانی كه دفترچه ندارند ١١ هزار تومان است. شرایط اقلیمی بر شیوع بیماری‌ها تاثیر زیادی داشته: «ما تا چند سال پیش اینجا مالاریا داشتیم، اما الان به دلیل خشكسالی چند سال اخیر دیگه مورد مالاریا نداشتیم، اما سرخك رو همیشه داریم. دلیل شیوع سرخك هم به شرایط اقلیمی برمی‌گرده. واكسن باید در شرایط خاصی نگهداری بشه، وقتی دمای نگهداری از حدی پایین‌تر یا بالاتر باشه واكسن بی‌تاثیر می‌شه. در مورد سرخك همین اتفاق می‌افته. با اینكه واكسن بچه‌ها مرتب دریافت میشه، اما تاثیر نداره و بچه‌ها و حتی بزرگسالا به سرخك مبتلا میشن، متاسفانه ما تلفات هم داشتیم از این بیماری.» اما برخورد مردم با بیماری‌های‌شان هنوز هم رنگ و بوی سنت دارد و گویی اعتمادشان به روش‌های علمی برای درمان بیماری‌ها هنوز جلب نشده: «اینجا بچه زردی (یرقان) می‌گیره، به جای اینكه بیارنش بهداری، بچه رو به مدت طولانی زیر آفتاب قرار میدن كه درمان بشه، اما آفتاب اینجا به قدری داغه كه چند مورد پیش اومد كه بچه زیر آفتاب از بین رفت.»
البته چندی پیش علی‌اوسط هاشمی، استاندار سیستان و بلوچستان خبری اعلام كرد كه شاید بتوان امیدوار شد به حل مشكلات عدیده استان در حوزه بهداشت و درمان، هاشمی در تعطیلات نوروز اعلام كرد: «سال ١٣٩٦ را می‌توان بهار بهداشت و درمان استان نامید چرا كه در این سال بسیاری از پروژه‌های این بخش افتتاح خواهد شد و بدین‌ترتیب ثمرات توجه و عنایت دولت به حوزه سلامت استان سیستان و بلوچستان به زودی آشكار خواهد شد.»
عبدالمالك زین‌الدینی، مدیر پایگاه خبری
«لاشار نیوز» هم زاویه دیگری از زادگاهش را نشانمان می‌دهد: «منطقه لاشار ٤٤ هزار نفر جمعیت دارد كه مركز بخش آن اسپكه است. چند درصد مردم این منطقه از نظر معیشتی دستشون تو جیب یارانه است. چند درصد باقیمانده هم یا كارمند هستند، یا فرهنگی‌اند یا مشاغل اداری دیگر دارند. كشاورزی تو منطقه بود اما متاسفانه چند سال پیش خشكسالی شد و به طور كلی آب قنوات لاشار خشك شد. محصول این منطقه بیشتر خرماست. یك زمانی بهترین خرمای سیستان و بلوچستان از نخلستان‌های لاشار به دست می‌آمد. اما الان ٥ سالی می‌شه كه به دلیل خشكسالی رونق از كشاورزی منطقه رفته.»
با موردی كه زین الدینی به آن اشاره می‌كند، می‌شود پی به ریشه مشكلات بهداشتی برد:
« از نظر آب آشامیدنی هم مردم منطقه مشكلات زیادی دارن. ما در بخش لاشار روستاهایی داریم كه هر دو ماه یك بار آب لوله كشی براشون وصل می‌شه. باقی مواقع باید ٥٠ هزار تومن بدن تا یه تانكر ١٠٠٠ لیتری آب بخرن. آب لوله‌كشی هم كه دو ماه یك بار بهشون می‌رسه، آنقدر آلوده است كه از نظر بهداشتی استفاده‌اش منع شده، اما مردم مجبورند استفاده كنند.» مردم اسپكه شغل خاصی ندارند. هر ماه منتظر واریز یارانه هستند. هر چند بعضی از مناطق عشایر نشین دام دارند و در آمدی از این راه دارند. اما خشكسالی‌ها رونق از زندگی عشایر هم گرفته، هر چند زین الدینی می‌گوید: «چند ماه اخیر كه بارندگی شد تا حدودی شرایط دامداران بهتر شد، اما هنوز قنوات منطقه خشك هستند.»
مدیر پایگاه لاشار نیوز از وضعیت بهداشتی مردم هم می‌گوید: «مسائل بهداشتی متاسفانه خیلی برای مردم مهم نیست. معتقدن براشون مشكلی پیش نمیاد چون  عادت كردند . اینجا بارها دیدم كه مغازه‌دارها مواد خوراكی تاریخ گذشته به مردم می‌فروشن، مردم هم كه غالبا سواد ندارن متوجه نمی‌شن و همون مواد تاریخ گذشته رو استفاده می‌كنن. اینها سیاه نمایی نیست، باید منعكس شود.» روستاها و شهرهای فراموش شده زیادی در استان پهناور سیستان و بلوچستان وجود دارند كه
هر كدام به نوعی پنجه در پنجه بی‌رحم مشكلات معیشتی دارند. اسپكه شاید یكی از مناطقی بود كه می‌شد گوشه‌ای از مسائل مبتلا به مردم این استان را در آن دید؛ بلایی كه خشكسالی سر مردمان این دیار آورده و بی‌توجهی به موضوع بیكاری مردم این منطقه آن را تشدید كرده. دوری از مركز آنها را از امكانات اولیه زندگی هم دور كرده.
منبع :روزنامه اعتماد




نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 فروردین 1396 توسط عبدالمالک زین الدینی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک